2-2

. مفید بودن اطلاعات مالی

در مفاهیم نظری گزارش­گری مالی هدف از ارائه اطلاعات مالی به صورت زیر بیان شده است؛ “هدف صورتهاي مالي عبارت ازارائـه اطلاعاتي تلخيص وطبقه بندي شده درباره وضعيت مالي ، عملكرد مالي وانعطاف پذيري مالي واحدتجاري است كه براي طيفي گسترده ازاستفاده كنندگان صورتهاي مالي دراتخاذتصميمات اقتصادي مفيدواقع گردد.“^[1] در حقیقت صورت­های مالی بیانگر اطلاعاتی از واحد تجاری هستند که به عموم استفاده کنندگان منتشر می­شوند. استفاده کنندگان اطلاعات مالی بسیار متنوع هستند. اطلاعات مالی در صورتی برای عموم استفاده کنندگان مفید خواهند بود که دارای خصوصیات کیفی باشند. شکل شماره(1) خلاصه­ای از خصوصیات کیفی اطلاعات مالی را نشان می­دهد.  همانطور که مشاهده می­شود خصوصیات کیفی اصلی مرتبط با اطلاعات مالی، قابل اتکا بودن و مربوط بودن هستند. یکی از مهمترین خصوصیات کیفی قابل اتکا بودن، محافظه کاری است از آن به عنوان اصل احتیاط یاد شده است.

2-3. مفهوم محافظه­كاري

محافظه­كاری به طورسنتی باضرب المثل «هیچ سودی شناسایی نكنید ، اما همه­ی                       زیان­هاراشناسایی كنید » بیان شده است  (رضازاده و آزاد به نقل از بلیاس1924^[1]). علي­رغم فقدان تعريف جامعي از محافظه­كاري، در ادبيات حسابداري، دو ويژگي مهم محافظه­کاري مورد بررسي قرار گرفته است. نخست، وجود جانبداري در ارائه­ی كمتر از واقع ارزش دفتري نسبت به ارزش بازارِ آن كه توسط اهلسون^[2] (1995) عنوان شده است. دوم، تمايل به تسريع در شناسايي زيان­ها و به تعويق انداختن شناسايي سود­ها كه توسط باسو (1997) بیان شده است. واتس (2003) بیان کرد که محافظه کاری تاییدپذیری متفاوت مورد نیاز برای شناسایی سودها در مقابل زیان­ها می­باشد. در بیانیه مفاهیم حسابداری شماره­ی دو نیزبرای تشریح محافظه­كاری چنین آمده است:” اگردوبرآوردازیك مبلغ دریافتنی یاپرداختنی آتی وجودداشته باشدواحتمال وقوع هردویكسان باشد؛ محافظه­كاری استفاده از برآوردی را دیكته می­كندكه كمترخوشبینانه است”(هیات استانداردهای حسابداری مالی، 1980 ).

باسو (1997) محافظه کاری را گرايش حسابداري به الزام درجه­ بالاتري از تائيد­پذيري براي شناسايي اخبار خوب در مقايسه با ميزان تائيدپذيري لازم براي شناسايي اخبار بد تعريف كرده است. که این موضوع منجر به کم­نمایی سود و در نتیجه دارایی­ها می­شود. کمیته فنی سازمان حسابرسی ایران(1386) بیان می­کند که تهيه كنندگان صورت­هاي مالي با ابهاماتي كه به گونه­اي اجتناب­ناپذير بر بسياري از رويدادها و شرايط سايه افكنده است، برخورد می­کنند. نمونه اين ابهامات شامل قابليت وصول مطالبات، عمرمفيد احتمالي دارايي­هاي ثابت و تعداد و ميزان ادعاهاي مربوط به ضمانت كالاي فروش رفته می­باشد. چنين مواردي با رعايت احتياط در صورت­هاي مالي و همراه با افشاي ماهيت و ميزان آنها بررسي مي­شود. «احتیاط عبارتست از کاربرد درجه­ای از مراقبت که در اِعمال قضاوت برای برآوردهای حسابداری در شرایط ابهام مورد نیاز است، به گونه­ای که درآمدها یا داراییها بیشتر از واقع و هزینه­ها یا بدهی­ها کمتر از واقع نشان داده نشوند.» در واقع محافظه کاری را می­توان محصول ابهام دانست. هرگاه حسابداران با ابهام روبرو شوند، محافظه کاری را به کار می برند. از نظر اين كميته، اعمال احتياط نبايد منجر به ايجاد اندوخته­هاي پنهاني يا ذخاير غير ضروري گردد يا داراييها و درآمدها را عمداً كمتر از واقع و بدهي­ها و هزينه­ها را عمداً بيشتر از واقع نشان دهد، زيرا اين امر موجب نقض بي­طرفي مي­شود. از ديدگاه تهيه كنندگان صورت هاي مالي، محافظه­كاري كوششي است براي انتخاب روشي از روشهاي پذيرفته شده­ی حسابداري كه به يكي از موارد زير منتج شود (شباهنگ، 1387، ص 54):

1. شناخت كندتر درآمدها،
2. شناخت سريعتر هزينه ها،
3. ارزشيابي كمتر دارايي ها و
4. ارزشيابي بيشتر بدهي ها.

در تعريف­هاي بالا، يك نقطه مشترك وجود دارد كه همان اشاره به تأثير­گذاري              محافظه­كاري بر فرآيند تصميم­گيري استفاده­كنندگان صورت­هاي مالي است. به طور كلي، هدف محافظه­كاري جلوگيري از تصميم­گيري­هاي نادرست از سوی سرمايه­گذاران و ساير                  استفاده­كنندگان از صورت­هاي مالي است. از ديدگاه تئوري نمايندگي كه حقوق و مزاياي مديران را به سود گزارش شده مرتبط مي داند، مديران انگيزه­هاي قوي براي پنهان كردن اخبار بدي كه موجب كم شدن سود مي شود دارند. بنابراين، مي توان محافظه­كاري را سازوكاري براي كنترل انگيزه­هاي مديران به منظور گزينش بيش از واقع سود تلقي كرد(شوروزی و خاندوزی، 1387).

محافظه کاری در گزارش­گری مالی مزایایی دارد که که شاید از دیدگاه منتقدان پنهان مانده است این مزایا را می­توان در قسمت بعدی (دیدگاههای  محافظه کاری) خلاصه کرد.

ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاران ﺑﻪﻋﻨﻮان اﺻﻠﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎ ﻣﺘﻘﺎﺿﯽ اﻃﻼﻋـﺎت ﮐﺎﻣﻞ و درﺳﺖ ﺷﺮﮐﺖ ﻫﺎﻫـﺴﺘﻨﺪ. اﻃﻼﻋـﺎت ﺣـﺴﺎﺑﺪاری در ﺻـﻮرﺗﻬﺎی ﻣـﺎﻟﯽ ﻣﺘﺠﻠـﯽ ﻣﯽﮔﺮدد، ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاران ﻫﻤﯿﺸﻪﺑﻪ ﻃـﻮر ﺛﺎﺑـﺖ و ﯾﮑﻨﻮاﺧـﺖ از اﻃﻼﻋـﺎت ﺣـﺴﺎﺑﺪاری اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺪون آﻧﮑﻪاﯾﻦ اﻃﻼﻋﺎت را ازﻧﻈﺮ ﺗﻐﯿﯿـﺮات اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪهدرروﺷـﻬﺎی ﺣﺴﺎﺑﺪاری ﺗﻌﺪﯾﻞ ﮐﻨﻨﺪ و ﯾﺎ ﺑﻪﻧﺤﻮه ﻣﺤﺎﺳﺒﻪآن ﺗـﻮﺟﻬﯽ داﺷـﺘﻪﺑﺎﺷـﻨﺪ (ﻫﻨﺪرﯾﮑـﺴﻮن،1982،ص 15).

ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﻧﮕﯿﺰه دارد ﺑﺎ ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮی روﯾـﻪﻫـﺎی ﻏﯿـﺮ ﻣﺤﺎﻓﻈـﻪﮐﺎراﻧـﻪ ﺣﺴﺎﺑﺪاری،رﺷﺪ ﺳﻮد ﺷﺮﮐﺖ را ﺛﺒﺎت ﺑﺨﺸﺪ. اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ اﻧﺘﻈﺎر ﺳﻬﺎﻣﺪاران از ﺷﺮﮐﺖ در ﺳﻨﻮات آﺗﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدد( واﺗﺰ2003).

در ﺣﺴﺎﺑﺪاری ﺳﻨﺘﯽ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎری ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺳﺮﯾﻊ زﯾﺎن ﻫﺎ و ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﺑـﺎﺗﺄﺧﯿﺮ ﺳﻮدﻫﺎ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﺳﻮدﻫﺎ ﺑـﻪﻣﻌﻨـﯽ ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﺳـﻮدﻫﺎ ﭘـﯿﺶ از وﺟﻮد ادﻋﺎی ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪدرآﻣﺪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪﻣﻮﺟﺐ اﯾﺠﺎدآﻧﻬﺎ ﺷﺪه و ﺗﺄﯾﯿﺪﭘـﺬﯾﺮ ﺑـﻮدن آن درآﻣﺪﻫﺎ اﺳﺖ. ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎری ﺑﯿﺎن ﮔﺮ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪﺗﻤﺎم ﺟﺮﯾﺎنﻫﺎی ﻧﻘﺪی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ درآﻣﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﭘﯿﺶ از ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺳﻮد ـ ﺑﺮای ﻣﺜﺎل ﺷﻨﺎﺳـﺎﯾﯽ ﻓـﺮوشﻫـﺎی ﻧـﺴﯿﻪ درﯾﺎﻓـﺖ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻠﮑﻪﺑﺎﯾﺪ اﯾﻦ ﺟﺮﯾﺎﻧﻬﺎی ﻧﻘﺪی ﺗﺄﯾﯿﺪﭘﺬﯾﺮ ﺑﺎﺷـﻨﺪ.درادﺑﯿـﺎت ﺗﺠﺮﺑـﯽ اﯾـﻦ ﺿـﺮب اﻟﻤﺜﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت « ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺣﺴﺎﺑﺪاران ﺟﻬﺖ ﻧﯿﺎزﺑﻪ درﺟﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮی ازﺗﺎﯾﯿﺪ ﭘـﺬﯾﺮی ﺑـﺮایﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﺧﺒﺎر ﺧﻮب ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺳﻮد، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ اﺧﺒﺎرﺑﺪ ﺑﻪﻋﻨﻮان زﯾﺎن » ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ( ﺑﺎﺳﻮ،1997، ص7 ).

[1] Bliss

[2] Ohelssenand Folsom

[1] سازمان حسابرسی؛مفاهیم نظری گزارش گری مالی (1386)

 متن فوق تکه ای از این پایان نامه بود

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

 

 متن کامل پایان نامه

بررسی و نقد پایان نامه ها...